عهدنامه‌ى ارزنة الروم 1239 هجرى قمرى در اوايل سال 1237 هجرى ، مذاكره صلح بين نمايندگان دو دولت در تهران و ارزروم ( ارزنة الروم ) آغاز شد . محمد امين از طرف دربار عثمانى مأمور بود كه با حفظ منافع آن دولت صلحى با ايران برقرار كند . فتحعلى شاه شرايط صلح را كه از آن جمله پرداخت خراج سالانه از طرف عثمانى به ايران بود به وسيله‌ى سرهنگ قاسم خان سفير خود در اسلامبول به سلطان عثمانى اطلاع داد ولى سلطان از قبول آن سرپيچى كرد و نجيب پاشا را با نامه‌اى كه متضمن مواد اساسى عهدنامه بود ، به همراهى سفير ايران به تهران فرستاد و فتحعلى شاه بدون آنكه متوجه ضعف كلى نيروهاى ترك و موقعيت مناسب سياسى و نظامى ايران در برابر عثمانى باشد و شايد براى خاتمه دادن به جنگ‌ها و زدوخوردهايى كه تمام دوره‌ى سلطنت او را اشغال كرده بود ، با پيشنهادهاى سلطان عثمانى موافقت كرد و دستور داد تا تفصيل قرارداد تهيه و به امضاى نمايندگان مختار دو دولت برسد . عهدنامه‌ى ارزروم در يك مقدمه و 7 ماده و يك خاتمه در ارزروم ابتدا به وسيله‌ى ميرزا تقى خان فراهانى نماينده‌ى ايران و محمد امين پاشا نماينده‌ى عثمانى امضا و به اسلامبول فرستاده شد . سلطان محمود خان آن را در تاريخ ذى القعده 1238 هجرى امضاء كرد و به وسيله‌ى سفير خود به تهران فرستاد . فتحعلى شاه با حضور سفير عثمانى بعضى از مواد عهدنامه را تغيير داد و در ربيع الثانى 1239 هجرى نسخ آن را كه به فارسى و تركى نوشته شده بود ، امضا كرد . چون كالاى صادراتى ايران به ممالك اطراف مديترانه از طريق بين النهرين و متصرفات ديگر عثمانى در آسياى غربى مىگذشت و علاوه بر آن بنا به عقايد دينى ، مردم ايران پيوسته طالب و آرزومند زيارت مشاهد متبركه واقع در بين النهرين عراق بودند . در عهدنامه‌ى ارزروم مواد مخصوصى درباره‌ى وضع تجارت طرفين و مسارفت ايرانيان به كربلا و نجف قيد گرديد و به موجب آن مواد قرار شد كه از كالاهاى صادراتى ايران به متصرفات عثمانى فقط صدى چهار از قيمت اصلى كالا گمرك گرفته شود و عمال ترك در بين النهرين عراق با زوار ايرانى در وصول به مقصد و تسهيل وسايل سفر همكارى كنند . مواد عهدنامه‌ى ارزروم از لحاظ تعيين خطوط مرزى و نقاط سرحدى چندان واضح و قطعى نبود ، زيرا فقط در مقدمه اشاره شده بود به اين‌كه حدود دولتين همان حدودى باشد كه در عهدنامه‌ى سال 1159 هجرى قمرى در زمان سلطنت نادر شاه افشار معين شده بود و چون در